Blog

  • Waarom cursus presenteren belangrijk is

    Waarom een cursus presenteren belangrijk is

    Stel je voor: je staat voor een volle zaal en iedereen hangt aan je lippen, niet uit beleefdheid, maar omdat je boodschap raakt. Je voelt de aandacht, de energie en de overtuiging dat je boodschap landt. Dit is geen verre droom, maar een haalbare realiteit. De weg ernaartoe begint bij de erkenning dat presenteren een van de meest bepalende vaardigheden is voor je carrière en persoonlijke invloed. In een wereld vol ruis maakt wie helder, zelfverzekerd en authentiek kan communiceren het verschil.

    Presenteren is meer dan alleen een praatje houden

    Veel mensen denken bij een presentatie aan het oplezen van slides of het houden van een informeel praatje. Maar in de kern is presenteren een cruciale vaardigheid voor leiderschap en overtuigingskracht. Het is het gereedschap waarmee je ideeën tot leven wekt, draagvlak creëert en mensen meekrijgt. Zoals communicatie-expert Remco Claassen in zijn boeken over impact benadrukt, draait effectief leiderschap niet om het hebben van alle antwoorden, maar om het kunnen inspireren en verbinden van mensen. Een presentatie is daarvoor het voertuig.

    Het gaat om emotionele connectie maken

    Feiten en cijfers blijven pas hangen als ze verpakt zijn in een verhaal dat de luisteraar raakt. De beste presentatoren weten niet alleen de ‘wat’ over te brengen, maar vooral de ‘waarom’. Ze bouwen een brug tussen hun boodschap en de belevingswereld van hun publiek. Dit emotionele kompas is wat een presentatie transformeert van een informatieve zitting naar een memorabele ervaring.

    Van informatie overbrengen naar mensen in beweging krijgen

    Het ultieme doel van een sterke presentatie is actie. Of het nu gaat om het goedkeuren van een voorstel, het veranderen van een mening of het enthousiasmeren van een team. Je wilt dat je publiek na afloop denkt, voelt of doet wat jij voor ogen had. Deze overtuigingskracht is onbetaalbaar, van de sales pitch tot de boardroom.

    De verborgen kosten van slecht presenteren

    De impact van een slechte presentatie is vaak groter dan je denkt. Het gaat verder dan een ongemakkelijke stilte of verveelde gezichten. Het leidt tot concrete, negatieve gevolgen die je carrière en organisatie raken. In Nederlandse boardrooms van gevestigde bedrijven zoals ABN AMRO of Philips kan een slecht onderbouwde of onduidelijke presentatie leiden tot gemiste investeringen, vertraging in innovatie of verkeerde strategische keuzes.

    Gemiste carrièrekansen en promoties

    Je werk spreekt niet altijd voor zich. Vaak moet jij het zélf laten spreken. Wie zijn projectresultaten niet helder kan pitchen, wie onzeker overkomt in een belangrijk overleg of wie zijn eigen kwaliteiten niet kan verkopen tijdens een functioneringsgesprek, loopt promoties en interessante projecten mis. Je competenties blijven onzichtbaar.

    Reputatie: hoe je gezien wordt door collega’s en leidinggevenden

    Je reputatie is je persoonlijke merk. Als je bekend komt te staan als iemand die warrig, onvoorbereid of onzeker presenteert, kleurt dat het beeld dat anderen van al je werk hebben. Collega’s en leidinggevenden zullen sneller twijfelen aan je deskundigheid en leiderschapspotentieel, zelfs als die er wel degelijk zijn. Dit is een vorm van reputatieschade die lastig te herstellen is.

    Zelfvertrouwen is geen gave, maar een vaardigheid

    Het goede nieuws: dat knagende gevoel van onzekerheid voor een groep is geen levenslange vloek. Zelfvertrouwen tijdens het presenteren is geen mystieke gave, maar een trainbare vaardigheid, net als een spier. Wetenschappelijk onderzoek, zoals dat gedaan door het VUmc op het gebied van angst en prestatie, onderstreept dat exposure (blootstelling) in een veilige omgeving de meest effectieve manier is om specifieke angsten, zoals glossophobia (spreekangst), te overwinnen.

    Hoe angst voor groepen (glossophobia) overwonnen wordt

    Angst ontstaat vaak uit onbekendheid en een gebrek aan controle. De sleutel tot overwinning ligt in gestructureerde, herhaalde oefening. Dit betekent niet zomaar ‘veel doen’, maar bewust oefenen met specifieke technieken voor ademhaling, stemgebruik, houding en gedachtepatronen. Het brein leert zo dat de situatie veilig is.

    De rol van praktische oefening en veilige omgevingen zoals bij ons

    Theorie alleen lost de angst niet op. Het gaat om dóen. In een veilige, ondersteunende omgeving waar fouten mogen worden gemaakt, kun je experimenteren en groeien. Bij onze academy is dit de kern: een plek waar je niet wordt afgerekend op een misstap, maar waar je ervan leert, met directe, opbouwende feedback van experts en medecursisten.

    Waarom online tutorials niet genoeg zijn

    Het aanbod aan online presentatietips is eindeloos: van YouTube-filmpjes tot uitgebreide cursussen op platforms zoals Skillshare. Ze kunnen een goed startpunt zijn, maar schieten fundamenteel tekort voor echte transformatie. Waarom? Omdat ze het meest cruciale element missen: interactie en persoonlijke feedback op jóuw prestatie.

    Het onmisbare element van directe feedback

    Een video kan je vertellen dat je oogcontact moet maken, maar kan niet zien waar jij precies naar kijkt en je daarop corrigeren. Een online module kan je lichaamstaal beschrijven, maar niet zien dat jouw houding gesloten overkomt en je een concrete tip geven om dat te veranderen. Deze gepersonaliseerde correctie en aanmoediging is onvervangbaar.

    De kracht van een groep en peer learning

    Leren presenteren doe je niet in een vacuüm. In een live groep ervaar je de echte dynamiek van een publiek. Je leert niet alleen van je eigen oefeningen, maar ook enorm veel door te observeren hoe anderen het aanpakken, wat wel en niet werkt, en door onderling ervaringen uit te wisselen. Deze ‘peer learning’ versnelt het proces aanzienlijk.

    Een investering die zich op vele manieren terugverdient

    De vaardigheden die je opdoet in een degelijke presentatietraining zijn niet alleen toepasbaar achter een katheder. Het is een fundamentele upgrade van je communicatie, die zijn waarde dagelijks bewijst. De terugverdiening is veelzijdig en tastbaar.

    • Professioneel: Van het overtuigend leiden van een vergadering bij een bedrijf als Shell en het pitchen van een idee, tot het geven van een vlotte update of het netwerken op een event.
    • Privé: Van een toast op een bruiloft en een helder gesprek op een familie-etentje, tot het vertegenwoordigen van de buurtvereniging.
    • Persoonlijk: Minder stress en spanning in sociale en professionele settings, meer gevoel van controle en invloed, en het verbeteren van relaties door duidelijkere en zelfverzekerdere communicatie.

    Van de vergadertafel bij Shell tot het familie-etentje

    De principes zijn hetzelfde: een duidelijke boodschap, een authentieke uitstraling en een verbinding met je ‘publiek’, of dat nu vijf directeuren of tien familieleden zijn. De vaardigheid is universeel inzetbaar.

    Minder stress, meer invloed en betere relaties

    Uiteindelijk leidt beheersing van presentatievaardigheden tot een positievere ervaring in situaties waar je voorheen tegenop zag. Je staat steviger in je schoenen, je wordt beter begrepen en je krijgt meer gedaan. Dat is de ware return on investment.

    Veelgestelde vragen (FAQ)

    Wat is het grootste verschil tussen jullie cursus en een online cursus?

    Het grootste verschil is de live, persoonlijke feedback en de veilige oefenomgeving. Online krijg je theorie en voorbeelden, maar bij ons oefen je direct in de praktijk, met een kleine groep, en krijg je concrete tips op maat van onze coaches. Je wordt gezien en gehoord, precies daar waar jij ontwikkeling nodig hebt.

    Ik heb heel veel angst om te presenteren. Is deze cursus dan wel iets voor mij?

    Juist dan! Onze methode is specifiek geschikt voor mensen die spanning of angst ervaren. We bouwen het stap voor stap op, in een veilige en ondersteunende sfeer zonder oordeel. Veel van onze deelnemers beginnen met dezelfde angst en eindigen verbaasd over hun eigen groei en nieuw gevonden zelfvertrouwen.

    Hoe lang duurt het voordat ik resultaat zie?

    Al na de eerste sessie ervaren deelnemers vaak al meer inzicht en handvatten. Het echte, blijvende resultaat – waaronder een significante daling van spanning en een merkbare verbetering in uitstraling – bouw je op gedurende de hele cursus door de herhaalde, veilige oefening. Het is een leerproces dat tijdens de cursus op gang komt en daarna door jou zelf verder wordt ontwikkeld.

    Worden er ook concrete technieken geleerd, zoals het gebruik van PowerPoint of stemgebruik?

    Zeker. We behandelen alle pijlers van een sterke presentatie, waaronder:

    • Structuur en opbouw van je verhaal
    • Lichaamstaal en podiumpresentie
    • Stemgebruik en articulatie
    • Omgaan met moeilijke vragen en interactie
    • Effectief gebruik van visuele hulpmiddelen (zoals PowerPoint)

    De focus blijft altijd op de combinatie van deze technieken met jouw authentieke uitstraling.

    Kunnen jullie ook incompany trainingen verzorgen voor ons team?

    Ja, dat doen we regelmatig. We ontwikkelen dan een maatwerk programma dat aansluit bij de specifieke uitdagingen en doelen van jouw organisatie. Neem hiervoor contact met ons op voor een vrijblijvende afspraak.

    De keuze voor een cursus presenteren gaat niet over het leren van een trucje. Het is een fundamentele upgrade van je persoonlijke communicatie en impact. Het is een investering in je vermogen om helder te denken, overtuigend te spreken en verbinding te maken – vaardigheden die je altijd en overal van pas komen.

  • Onze ervaring met cursus presenteren

    Onze Eerlijke Ervaringen Met Een Cursus Presenteren

    Het idee om voor een groep te staan, maakte ons altijd behoorlijk nerveus. Toen er een belangrijke klantpresentatie in Amsterdam aankwam, besloten we dat het tijd was voor actie. We hebben zelf een cursus presenteren gevolgd en delen hier onze eerlijke, onopgesmukte ervaringen. Geen marketingpraatjes, maar een realistisch verslag van onze zoektocht, het leerproces en wat het ons echt heeft opgeleverd.

    Waarom We Kozen Voor Een Cursus Presenteren

    Voor ons team was presenteren lange tijd een noodzakelijk kwaad. We deden het, maar niet met plezier of overtuiging. Dat veranderde allemaal toen we een cruciale pitch moesten doen bij een potentiële partner in Amsterdam. De gedachte alleen al veroorzaakte zweetdruppels. We wisten dat we iets fundamenteels moesten veranderen – niet alleen een paar slides mooier maken, maar aan onszelf werken.

    De aanleiding: een spannende klantpresentatie

    De presentatie in Amsterdam was ons kantelpunt. Het betrof een project waar we maanden aan hadden gewerkt, en het succes ervan hing af van een overtuigende pitch voor een zaal met twintig beslissers. Onze oude aanpak – het uit het hoofd leren van een tekst en hopen op het beste – voelde onvoldoende. De angst om te blokkeren, om vragen niet goed te kunnen beantwoorden, of simpelweg niet over te komen zoals we bedoelden, was te groot. We hadden behoefte aan een stevig fundament.

    Onze zoektocht naar de juiste aanpak

    We wilden niet alleen theorie; we wilden vooral praktijkgericht leren. Het doel was niet om een acteur te worden, maar om met authenticiteit en zelfvertrouwen onze boodschap over te brengen. We zochten naar een aanpak die ons direct zou helpen in de echte wereld, met echte zenuwen en echte situaties zoals die aankomende presentatie in Amsterdam.

    Onze Zoektocht Naar De Beste Cursus Presenteren

    Toen we eenmaal besloten hadden dat een cursus de oplossing was, begon het echte werk: kiezen. Het aanbod is overweldigend, van grote instituten tot zelfstandige trainers. We gingen op onderzoek uit.

    Vergelijken van aanbieders en prijzen

    We hebben de websites en brochures van verschillende aanbieders grondig bestudeerd. Grote namen zoals LOI en NCOI boden degelijke, vaak online of klassikale cursussen aan. Ze waren zeker een overweging waard vanwege hun herkenbare naam en gestructureerde programma’s. We hebben ook gekeken naar lokale trainers en kleinere academies. Het vergelijken van de cursus presenteren prijs alleen gaf echter geen duidelijk beeld; de verschillen waren groot en het was niet altijd duidelijk wat je precies kreeg voor je geld.

    De doorslaggevende factor: persoonlijke aandacht

    Na veel lezen en een paar telefoontjes, werd ons iets duidelijk. De grote instituten voelden soms wat anoniem aan. We vreesden dat we in een grote groep zouden verdwijnen. Uiteindelijk vonden we een kleinschalige academy in Utrecht. Wat ons over de streep trok, was de nadruk op persoonlijke aandacht en kleine groepen. De trainer beloofde dat iedereen meerdere keren zou oefenen en direct persoonlijke feedback zou krijgen. Dat praktische, niet-vermomde aanbod sprak ons direct aan.

    De Cursus Presenteren Prijs: Waar Betaal Je Voor?

    Laten we het open hebben over de kosten, want dat is een belangrijke factor bij het kopen van een cursus presenteren. We willen transparant zijn over wat we betaalden en wat we ervoor terugkregen.

    Een transparante kostenopbouw

    De cursus bij de academy in Utrecht kostte een bedrag in de middencategorie. Het was geen goedkoopste optie, maar zeker ook niet de duurste. Voor dit bedrag kregen we:

    • Een volledige tweedaagse training in een kleine groep.
    • Een uitgebreid fysiek werkboek met theorie en oefeningen voor tijdens en na de cursus.
    • Professionele opname van onze finale presentatie, zodat we onszelf terug konden kijken (een confronterende maar onmisbare tool!).
    • Koffie, thee, lunch en alle materialen.
    • Toegang tot een online portal met extra bronnen.

    Er waren geen verborgen kosten. Alles was inbegrepen.

    Is een duurdere cursus altijd beter?

    Niet per se. Tijdens onze zoektocht zagen we cursussen die aanzienlijk duurder waren, vaak van grote namen of met een ‘executive’ label. Ons inziens betaal je daarbij soms voor de merknaam of een luxere locatie. De kern – goede begeleiding, praktijk en feedback – kan ook uitstekend worden gegeven tegen een reëlere prijs. De waarde zit ‘m niet in de duurste koffie, maar in de kwaliteit van de trainer en de veilige leeromgeving die wordt gecreëerd.

    Het Echte Leerproces: Van Theorie Naar Podium

    En toen was het zover: de eerste cursusdag. We liepen met lichte spanning het lokaal in Utrecht binnen. Hoe zou dit gaan?

    De eerste stappen en zenuwen

    De dag begon niet meteen met presenteren. Eerst was er een kennismaking en een stukje theorie over de basisprincipes van een goede presentatie: structuur, publieksgerichtheid en non-verbale communicatie. Toen moesten we onze eerste mini-oefening doen: een één-minuut praatje voor twee medecursisten. Zelfs dat voelde spannend! Maar het ijs was direct gebroken. De trainer introduceerde meteen praktische technieken, zoals ademhalingsoefeningen om de zenuwen te beheersen.

    De kracht van directe feedback

    Dit was het gouden element van de cursus. Na elke oefening kregen we niet alleen feedback van de trainer, maar ook van de groep. Het was opbouwend, specifiek en altijd gericht op verbetering. In plaats van te horen “dat was goed”, kregen we feedback als: “Je verhaal was helder, maar je staarde naar de grond tijdens je conclusie. Probeer volgende keer oogcontact te zoeken.” Deze directe, praktische tips waren onbetaalbaar.

    De ‘aha-momenten’ tijdens de training

    Er waren een paar cruciale inzichten die voor ons alles veranderden. Eén daarvan was dat het niet erg is om even stil te vallen – het geeft het publiek tijd om na te denken. Een ander was dat je niet je hele tekst hoeft te onthouden, alleen de kernpunten en de structuur. De grootste eye-opener was waarschijnlijk dat het publiek je eigenlijk wil zien slagen; ze zijn niet je vijand. Deze inzichten namen een enorme druk weg.

    Onze Cursus Presenteren Ervaringen: De Voor- En Nadelen

    Geen enkele cursus is perfect. Hier is onze eerlijke balans van wat we geweldig vonden en wat minder.

    Wat heeft het ons écht opgeleverd?

    De winst was tastbaar. Onze presentatie in Amsterdam hebben we met veel meer zelfvertrouwen en plezier gedaan – en succesvol! De grootste opbrengsten waren:

    • Zelfvertrouwen: Door zo vaak geoefend te hebben, werd het onbekende bekend. De angst verdween niet helemaal, maar veranderde in gezonde spanning.
    • Duidelijke structuur: We leerden een simpel, krachtig sjabloon om elke presentatie op te bouwen, wat voor enorme rust zorgt.
    • Bewustzijn van lichaamstaal: We weten nu hoe we overkomen en kunnen dat bewust sturen.
    • Een praktische toolbox: Van ademhalingstechnieken tot manieren om moeilijke vragen te hanteren.

    Punten waar we kritisch op zijn

    Ook al was de cursus zeer goed, er waren een paar minpuntjes. De groep was klein, wat fijn was, maar dat betekende wel dat de dynamiek heel specifiek was. Als je pech hebt met een paar dominante medecursisten, kan dat je eigen spreektijd beperken. Daarnaast vond een van de vervolgbijeenkomsten plaats in Rotterdam, wat voor ons vanuit de regio Utrecht een behoorlijke reis was. Meer flexibiliteit in locatie zou een pluspunt zijn.

    Veelgestelde Vragen (FAQ)

    Is een cursus presenteren geschikt voor absolute beginners met veel angst?

    Absoluut. Een goede cursus begint bij de basis en creëert een veilige omgeving. Iedereen in onze groep had in meer of mindere mate last van zenuwen. De trainer is er juist op getraind om je stap voor stap mee te nemen en de druk eraf te halen. Het is de snelste manier om door die eerste, grootste drempel heen te breken.

    Hoe lang duurt het voordat je resultaat merkt?

    De eerste verbetering merk je al tijdens de cursus zelf, vaak na de eerste paar oefeningen. Het echte integreren van de technieken en het opbouwen van zelfvertrouwen is een kwestie van weken tot maanden van oefenen. De cursus geeft je de gereedschappen en het vertrouwen om ermee aan de slag te gaan. Onze presentatie in Amsterdam was twee weken na de cursus en we konden de geleerde technieken direct toepassen.

    Zijn online cursussen een goed alternatief?

    Online cursussen kunnen goed zijn voor het opdoen van theoretische kennis en het oefenen van structuur. Het grootste nadeel is het ontbreken van de echte praktijkervaring: voor een (virtuele) groep staan en direct persoonlijke feedback krijgen op je houding, stemgebruik en uitstraling. Voor ons was die live, praktische component essentieel. Als je vooral theorie wilt, kan online werken. Voor het echte transformatieproces raden we een live training aan.

    Waarom zou ik niet gewoon een cursus bij LOI of NCOI volgen?

    Instellingen als LOI en NCOI bieden zeker degelijke trainingen. De keuze hangt af van je persoonlijke voorkeur. Hun groepen kunnen groter zijn en het aanbod is soms meer gestandaardiseerd. Wij kozen bewust voor een kleinschalige academy vanwege de garantie op persoonlijke aandacht en veel spreektijd. Als je liever in een grote, anoniemere groep leert of specifiek een erkend diploma nodig hebt, zijn LOI of NCOI goede opties.

    Is het de investering waard?

    Zonder twijfel. Zie het niet alleen als een kostenpost, maar als een investering in je persoonlijke en professionele ontwikkeling. De vaardigheden die je levert, gebruik je de rest van je carrière in vergaderingen, pitches, netwerkevents en presentaties. Het vergroot je zelfvertrouwen en je effectiviteit. Voor ons heeft het direct zijn waarde bewezen bij onze klant in Amsterdam.

    Onze conclusie is duidelijk: een cursus presenteren is een waardevolle investering in jezelf. Het heeft ons van nerveuze sprekers veranderd in zelfverzekerde vertellers. De sleutel tot succes ligt in het vinden van de juiste match: een aanpak die past bij jouw leerstijl, met voldoende praktijk en persoonlijke begeleiding. Het kan je carrière en zelfvertrouwen een boost geven waar je jarenlang plezier van hebt.

  • Het verhaal achter Public Speaking Academy

    Het Verhaal Achter Public Speaking Academy

    Het begon allemaal met een gedeelde frustratie: waarom zijn zoveel cursussen presenteren zo saai en onpraktisch? Wij, het kernteam van Public Speaking Academy, zaten zelf in diezelfde ongemakkelijke stoelen. We volgden trainingen vol met PowerPoint-templates en theoretische modellen, maar liepen daarna nog steeds met knikkende knieën het podium op. Dat moest anders kunnen. Dit is het verhaal van hoe onze frustratie de drijvende kracht werd achter een cursus presenteren die wél werkt in de echte wereld.

    Waarom we een andere cursus presenteren wilden maken

    Ons team komt rechtstreeks uit de corporate wereld, met ervaring bij grote namen als ABN AMRO en Philips. Daar zagen we van dichtbij hoe slechte, onzekere presentaties kansen verpesten: deals die niet rondkwamen, innovaties die niet overkwamen, en teams die niet geïnspireerd raakten. We waren zelf ook ontevreden over de bestaande trainingen. Die waren vaak te theoretisch, gaven een schijnveiligheid van ‘trucjes’, maar lieten je achter met dezelfde onderliggende angst. Wij wilden een fundamenteel andere aanpak.

    Onze eigen frustrerende ervaringen

    We hebben allemaal wel een verhaal. De training waar de trainer 80% van de tijd zelf aan het woord was. De ‘cursus presenteren’ die eigenlijk een cursus PowerPoint-design bleek te zijn. De feedback die enkel ging over handgebaren, maar niet over de boodschap of de connectie met het publiek. We verlieten die zalen met een hand-out, maar zonder echt zelfvertrouwen. Dat was het startpunt: wij wilden een training bouwen die wij zelf graag hadden willen volgen.

    Het gat in de markt voor praktijkgerichtheid

    We zagen een groot gat. Er waren academische cursussen, en er waren snelle ‘tips & tricks’-workshops. Maar waar was de cursus die je écht liet oefenen in een veilige omgeving, die feedback gaf op jouw persoonlijke valkuilen, en die je voorbereidde op de nerveuze realiteit van een belangrijke presentatie? Dat gat, dat van echte praktijkgerichtheid, besloten we te vullen.

    Onze filosofie: presenteren draait om verbinding, niet om perfectie

    Onze kernovertuiging is simpel: de beste cursus presenteren gaat niet over het uit je hoofd leren van een script of het perfect imiteren van een TED-spreker. Het draait om authenticiteit en het maken van een echte verbinding. Je publiek vergeet je slides, maar ze onthouden hoe je ze liet voelen. Onze methode is mede geïnspireerd door werk van sprekers en onderzoekers als Brené Brown, die kracht ziet in kwetsbaarheid. Maar we hebben die vertaald naar de directe, nuchtere Nederlandse werkcultuur.

    Van angst naar zelfvertrouwen

    We bestrijden de angst niet door hem te negeren, maar door hem te begrijpen. Zelfvertrouwen ontstaat niet door een masker op te zetten, maar door te weten wie je bent en wat je te vertellen hebt. Onze training helpt je om jouw unieke stem en verhaal te vinden, zodat je niet hoeft te acteren, maar gewoon jezelf kunt zijn – maar dan een iets zelfverzekerdere versie.

    Het belang van een Nederlands perspectief

    Internationale theorieën zijn mooi, maar ze botsen soms met de Nederlandse mentaliteit. Wij houden niet van overdreven enthousiasme of ‘sales praatje’. Daarom hebben we een methode ontwikkeld die past bij onze cultuur: oprecht, direct, en met de nadruk op inhoud en duidelijkheid. Het gaat erom dat je overkomt zoals je bent, maar dan met meer impact en rust.

    Hoe we de beste cursus presenteren stap voor stap bouwden

    We zijn niet begonnen in een ivoren toren. Ons eerste prototype testten we bij een groep startups in de creatieve broedplaatsen van de Amsterdamse Houthavens. Deze ondernemers hadden geen tijd voor wollige theorie; ze wilden concrete vooruitgang. We observeerde, luisterde, en stelde na elke sessie anonieme enquêtes op. Wat werkte? Wat voelde als onzin? Elke module, elke oefening is sindsdien geslepen en verbeterd op basis van dit soort echte ervaringen.

    Van prototype naar vaste waarde

    Die eerste sessies waren ons levende laboratorium. We leerden bijvoorbeeld dat deelnemers pas echt openstonden voor feedback nádat ze zelf hadden geoefend, niet ervoor. We ontdekten welke metaforen wel en niet landden. Langzaam transformeerde ons ruwe prototype naar een gestroomlijnd, bewezen programma dat nu de kern vormt van onze vaste trainingen.

    De rol van feedback van onze deelnemers

    Feedback is onze belangrijkste brandstof. We vragen het continu en nemen het serieus. Dit heeft geleid tot concrete verbeteringen in onze cursus:

    • Meer spreektijd per deelnemer: We hebben de groepen klein gehouden zodat iedereen ruimschoots aan bod komt.
    • Praktijkcases uit verschillende sectoren: We gebruiken nu voorbeelden uit onderwijs, tech, zorg en finance.
    • Direct toepasbare frameworks: In plaats van complexe theorieën, geven we eenvoudige, stevige structuren die je meteen kunt gebruiken.

    Wat onze cursus presenteren prijs en waarde uniek maakt

    Als je zoekt naar cursus presenteren prijs, zie je vaak kale bedragen. Bij ons is de prijs all-inclusive en transparant. Je betaalt niet alleen voor de trainingsdagen, maar voor een volledig traject: inclusief persoonlijke intake, één-op-één coaching na de training, en levenslange toegang tot onze online community waar je vragen kunt stellen en kunt blijven oefenen. We concurreren bewust niet met de goedkoopste groepstrainingen waar je één keer wat tips krijgt en daarna verdwijnt. Onze focus ligt op persoonlijke aandacht en duurzame groei.

    Transparantie boven verrassingen

    Geen verborgen kosten. Geen verkooppraatje over ‘mastermind groups’ achter extra betaling. Wat je ziet, is wat je krijgt. We bespreken de investering altijd open in een vrijblijvend gesprek, omdat we geloven dat een cursus een bewuste keuze moet zijn die past bij jouw doelen.

    Investering versus opbrengst

    We nodigen je uit om niet naar de prijs te kijken als kostenpost, maar als investering in een van de belangrijkste vaardigheden voor je carrière en persoonlijke ontwikkeling. Wat is het je waard om met vertrouwen een vergadering te leiden, een pitch te doen, of een team te inspireren? Die opbrengst – het gevoel van vrijheid en kracht – is waar het ons om gaat.

    De kracht van echte cursus presenteren ervaringen

    Onze grootste trots en bewijs dat onze aanpak werkt, zijn de verhalen van onze deelnemers. Neem bijvoorbeeld de docent van de Hogeschool van Amsterdam die na jaren van stress nu met plezier en rust voor volle collegezalen staat. Of de ondernemer die zijn belangrijkste klant wist binnen te halen met een presentatie die hij bij ons had voorbereid. Dit zijn de echte cursus presenteren ervaringen die ertoe doen. Met toestemming delen we deze verhalen op ons blog, niet als glimmende testimonials, maar als eerlijke verslagen.

    Van deelnemer naar ambassadeur

    Het mooiste is dat veel deelnemers na hun training ambassadeur worden. Ze sturen collega’s onze kant op, niet omdat het moet, maar omdat ze zelf het verschil hebben gevoeld. Dat vertrouwen is voor ons het ultieme compliment.

    Het bewijs zit in de resultaten

    Het bewijs is niet in onze mooie woorden, maar in de vooruitgang die we zien. De lichaamstaal die opener wordt, de stemmen die steviger klinken, en vooral: de glimlach van opluchting en trots na een geoefende presentatie. Dat is het resultaat waar we voor gaan.

    Veelgestelde vragen (FAQ)

    Is jullie cursus presenteren geschikt voor absolute beginners?

    Absoluut. We beginnen bij de basis en richten ons op het creëren van een veilige, ondersteunende omgeving. Iedereen, ongeacht startniveau, leert op zijn eigen tempo en wordt uitgedaagd binnen zijn of haar comfortzone (en er net een beetje buiten).

    Hoe groot zijn de groepen tijdens de training?

    We houden groepen bewust klein, maximaal 8 personen. Dit garandeert dat iedereen voldoende persoonlijke spreek- en oefentijd krijgt, en dat onze trainers tijd hebben voor individuele feedback en coaching tijdens de sessies.

    Wat maakt jullie anders dan andere aanbieders van een cursus presenteren?

    Drie dingen: 1) Onze extreme focus op praktijk en persoonlijk oefenen (minder theorie, meer doen). 2) Het complete traject inclusief coaching en community, niet alleen een workshop. 3) De Nederlandse, nuchtere vertaling van internationale communicatietheorie, zodat het aansluit bij onze directe werkcultuur.

    Kunnen we de training ook incompany volgen?

    Ja, dat kan. We verzorgen regelmatig maatwerktrainingen voor teams binnen organisaties. De inhoud stemmen we dan af op jullie specifieke situatie en uitdagingen. Neem hiervoor contact met ons op voor een vrijblijvende offerte.

    Wat als ik na de cursus presenteren nog vragen heb?

    Geen probleem! Via onze besloten online community kun je altijd vragen stellen aan ons trainersteam en mede-deelnemers. Daarnaast bieden we standaard een persoonlijke coaching sessie aan na de training, precies voor die momenten waarop je tegen nieuwe vragen aanloopt bij het toepassen in de praktijk.

    Ons verhaal is nog lang niet af, want elke nieuwe deelnemer voegt een hoofdstuk toe aan onze missie om Nederland zelfverzekerder te laten spreken. Ben je klaar om je hoofdstuk te schrijven?

  • Een beginnersgids voor cursus presenteren

    Een Beginnersgids voor de Cursus Presenteren

    De zoektocht naar een goede cursus presenteren voelt vaak overweldigend. Er zijn tientallen aanbieders, verschillende methodes en een breed prijsbereik. Toch is die eerste stap, hoe spannend ook, de belangrijkste op weg naar zelfverzekerd voor een groep staan. Deze gids helpt je door het woud van mogelijkheden heen, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken die echt bij jou past.

    Waarom een Cursus Presenteren écht Helpt

    Veel mensen denken dat een presentatietraining draait om een paar slimme trucjes. In werkelijkheid gaat het veel dieper. Een goede cursus biedt vooral een veilige, gestructureerde omgeving waarin je kunt oefenen en falen, zonder de consequenties van de echte wereld. Het is het verschil tussen een YouTube-tutorial bekijken en daadwerkelijk voor een groep staan die je aankijkt en directe feedback geeft. Bij onze eigen workshops, en bijvoorbeeld bij The School of Life in Amsterdam die presentatietrainingen met een filosofische insteek aanbiedt, staat dit principe centraal.

    Van theorie naar praktijk: het belang van doen

    Je kunt alle boeken over retorica lezen, maar presentatievaardigheden zijn spiergeheugen voor je stem en lichaam. Die spieren train je alleen door te dóen. Een cursus dwingt je om die microfoon daadwerkelijk vast te houden, die eerste zin uit te spreken en te ervaren hoe het voelt. Theorie wordt pas waardevol als je het direct kunt toepassen en voelen wat werkt voor jou.

    De waarde van professionele feedback

    Vrienden zeggen: “Je was goed!” Een professionele coach zegt: “Je inhoud was sterk, maar je stem zakte aan het eind van elke zin weg, waardoor de boodschap kracht verloor. Laten we dat oefenen.” Die specifieke, opbouwende kritiek is onbetaalbaar en versnelt je leerproces enorm. Het is de kern van wat een training waardevol maakt.

    Waar Let je op bij het Kiezen van de Beste Cursus?

    Niet elke cursus is hetzelfde. Om de beste cursus presenteren voor jou te vinden, raden we aan om op een aantal concrete criteria te letten. Deze aspecten bepalen vaak het succes van je investering.

    De juiste trainer en groepssfeer

    De trainer maakt het verschil. Check zijn of haar achtergrond: heeft deze persoon praktijkervaring? Veel trainers in Nederland zijn bijvoorbeeld verbonden aan universiteiten, zoals de Universiteit van Amsterdam, wat een academische en onderbouwde aanpak kan garanderen. Daarnaast is de groepsdynamiek cruciaal. De groepsgrootte is vaak maximaal 8-10 personen voor voldoende persoonlijke aandacht en spreektijd voor iedereen. Een veilige sfeer is essentieel om je kwetsbaar op te kunnen stellen.

    Praktijk vs. theorie: de ideale mix

    Vraag naar de opbouw van de dag. Een gezond programma bestaat uit korte, krachtige theoretische blokken (bijv. 20-30 minuten) die onmiddellijk worden gevolgd door uitgebreide oefensessies. Je moet het grootste deel van de tijd zelf aan het woord zijn, niet de trainer. Let op programma’s die meer dan 50% praktijk bevatten.

    Cursus Presenteren Prijs: Wat Kost het en Wat Krijg je?

    De prijs voor een cursus presenteren loopt sterk uiteen, en dat is niet voor niets. Het is goed om te begrijpen waar die verschillen vandaan komen, zodat je kunt afwegen wat voor jou de juiste investering is.

    Wat bepaalt de prijs?

    Verschillende factoren sturen de kosten. Een eendaagse workshop in een zaaltje met een groep van 15 personen kan al starten vanaf €295. Voor een intensievere meerdaagse cursus in een kleine groep met een ervaren trainer moet je denken aan €600 – €900. Een intensieve meerdaagse cursus van een gerenommeerd instituut of met uitgebreide persoonlijke coaching kan al snel €1500 of meer kosten. Aanbieders als LOI en NHA bieden online cursussen presenteren aan, vaak tegen een lagere prijs, maar dan mis je het live oefenen en directe feedback.

    Is een duurdere cursus altijd beter?

    Niet per se. De beste cursus is de cursus die bij jouw leerstijl, budget en doel past. Een duurdere cursus biedt vaak meer persoonlijke coaching, een exclusievere locatie en uitgebreidere nazorg. Maar een compacte, praktische workshop kan een perfecte en betaalbare kickstart zijn. Stel jezelf altijd de vraag: wat krijg ik concreet voor dit bedrag? Denk aan:

    • Aantal praktijkoefeningen en spreektijd per persoon
    • Ervaring en achtergrond van de trainer
    • Groepsgrootte
    • Inclusief materiaal, lunch, nazorg (video-opname feedback?)

    Echte Cursus Presenteren Ervaringen Beoordelen

    Online reviews zijn een goudmijn aan informatie, maar je moet ze wel tussen de regels door kunnen lezen. Niet elke vijfsterrenreview is even waardevol, en niet elke kritische opmerking is terecht.

    Reviews lezen tussen de regels door

    Kijk verder dan de gemiddelde score op Google Reviews of Trustpilot. Zoek naar reviews die specifiek zijn. Zegt iemand: “De trainer gaf me één tip die alles veranderde”, of: “Ik sprak drie keer en kreeg elke keer persoonlijk advies”? Dat zijn sterke signalen. Let ook op reacties van de aanbieder op kritiek; dat zegt veel over hun service.

    De kracht van een proefles

    Geen enkele review kan tippen aan een eigen indruk. Vraag daarom altijd of je een (online) kennismakingsgesprek kunt hebben of een proefles kunt bijwonen. Zo kun je de trainer en de sfeer zelf ervaren. Voel je je op je gemak? Sluit de filosofie aan? Dat gevoel is vaak de beste graadmeter.

    Hoe Bereid je je Voor op een Cursus?

    Een goede voorbereiding haalt het onderste uit de kan. Het zorgt ervoor dat je meteen effectief aan de slag kunt en minder tijd verliest aan onzekerheid. Dit is onze advieslijst.

    Mentale voorbereiding

    Bedenk van tevoren één concreet, persoonlijk leerdoel. Bijvoorbeeld: “Ik wil mijn zenuwen beter leren beheersen in de eerste minuut”, of: “Ik wil mijn verhaal pakkender kunnen openen.” Realiseer je ook dat letterlijk iedereen nerveus is – of je nu in Amsterdam of Rotterdam traint. Die nervositeit is normaal en hoort erbij. Je bent er juist om daarmee te leren omgaan.

    Praktische checklist

    Zorg dat je op de dag zelf met je aandacht volledig bij de training kunt zijn. Een goede praktische voorbereiding helpt daarbij:

    • Formuleer je persoonlijke leerdoel en schrijf het op.
    • Trek comfortabele kleding aan waar je je goed in voelt en waarin je kunt bewegen.
    • Zorg voor een goede nachtrust en een ontbijt.
    • Neem een notitieblok en pen mee.
    • Kom op tijd, zodat je rustig kunt landen.

    Veelgestelde Vragen (FAQ)

    Is een online cursus presenteren net zo effectief als een live training?

    Dat hangt sterk af van je doel. Online cursussen, zoals die van LOI of NHA, zijn uitstekend voor het opdoen van theoretische kennis en het oefenen met opnames. Voor het échte live gevoel, directe feedback op je lichaamstaal en het overwinnen van plankenkoorts in een groep, blijft een fysieke training met een kleine groep onvervangbaar.

    Ik ben extreem zenuwachtig, is een groepscursus dan wel iets voor mij?

    Juist dan! Een goede groepscursus is speciaal ontworpen voor mensen die dit spannend vinden. In een veilige setting, met een kleine groep gelijkgestemden, leer je dat jouw zenuwen heel normaal zijn. Je zult zien dat je niet de enige bent en dat je er stap voor stap mee leert omgaan. De professionele begeleiding is hierin essentieel.

    Wat is het grootste verschil tussen een workshop van één dag en een meerdaagse cursus?

    Een eendaagse workshop geeft je een krachtige boost, concrete basistechnieken en directe ervaring. Het is een uitstekende eerste stap. Een meerdaagse cursus biedt verdieping, ruimte voor complexere presentatievormen, uitgebreidere persoonlijke feedback en de mogelijkheid om tussen de sessies door te oefenen en daarop terug te komen. De laatste is vaak een transformerender traject.

    Krijg ik een certificaat na afloop van de cursus?

    De meeste serieuze aanbieders geven een bewijs van deelname. Of dit een officieel geaccrediteerd certificaat is, verschilt per instelling. Vraag dit vooraf na als het voor je CV of werkgever belangrijk is. Onze trainingen richten zich primair op de praktische vaardigheid, niet op het papiertje.

    De eerste stap naar een zelfverzekerde presentatie is het onderzoeken en kiezen van de juiste cursus. We hopen dat deze gids je daarbij heeft geholpen. Onthoud: elke expert is ooit beginner geweest. De investering in je presentatievaardigheden betaalt zich altijd terug, of het nu in de boardroom, de collegezaal of bij een pitch is. Wil je persoonlijk advies over welke training het beste bij jouw situatie past? Ons team staat klaar om met je mee te denken.

  • Cursus presenteren: voor- en nadelen

    Cursus Presenteren: Alle Voor- en Nadelen Op Een Rij

    Overweeg je een cursus presenteren, maar twijfel je of de voordelen opwegen tegen de investering van tijd, geld en moed? Dat is een heel gezonde vraag. In een wereld vol online tutorials beloven veel trainingen wonderen, maar de praktijk is vaak genuanceerder. Wij zetten daarom alle voor- en nadelen, prijzen en praktijkervaringen voor je op een rij. Zo kun jij een weloverwogen beslissing nemen: is een presentatietraining de juiste stap voor jou?

    De Grootste Voordelen van een Presentatietraining

    Een goede presentatietraining is meer dan een paar tips over powerpoint. Het is een gestructureerde manier om fundamentele vaardigheden aan te leren die je zowel op het podium als in vergaderkamers vooruit helpen. De kernwaarde ligt in het aanleren van een stevig fundament, van zelfvertrouwen tot overtuigingskracht, onder begeleiding van experts die je direct feedback geven.

    Een Boost voor Je Zelfvertrouwen

    Het grootste goed dat je wint, is vaak zelfvertrouwen. Veel cursussen werken met veilige, praktische oefeningen waarin je leert omgaan met zenuwen. Denk aan het oefenen van de ‘Powerpose’ voor je begint, een techniek die helpt om lichaamstaal in te zetten voor meer uitstraling. Door keer op keer te oefenen en positieve feedback te krijgen, verander je de angst voor het onbekende in het vertrouwen van de ervaren spreker.

    Van Chaos naar Duidelijke Structuur

    Een veelgehoorde pijnpunt is dat verhalen snel chaotisch worden. Een training leert je hoe je een presentatie logisch opbouwt: van een pakkende opening, via een heldere kern, naar een memorabel slot. Je maakt kennis met frameworks die je verhaal dragen. Bovendien leer je moderne tools kennen om je publiek te betrekken, zoals Mentimeter voor live polls of Miro voor interactieve brainstorm-sessies.

    De Kunst van Overtuigen Onder de Knie

    Presenteren draait uiteindelijk om impact hebben. Een training gaat daarom verder dan ‘leuk vertellen’. Je leert hoe je argumenten krachtig neerzet, hoe je emotie en logica balanceert, en hoe je jouw boodschap laat beklijven. Dit zijn de skills die je helpen om draagvlak te creëren, een product te verkopen of je team te inspireren.

    De Praktische Nadelen en Uitdagingen

    Laten we ook eerlijk zijn over de keerzijde. Een presentatiecursus is geen magische pil. Het vraagt een reële investering en het leertraject kan ongemakkelijk zijn. Het is belangrijk hier met open ogen naar te kijken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

    De Financiële Investering

    Kwaliteit heeft nu eenmaal een prijs. Een professionele training bij een gerenommeerd instituut zoals De Argumentenfabriek in Utrecht of The School of Life Amsterdam kan al snel enkele honderden euro’s kosten. Je betaalt voor de expertise van de trainer, de groepsgrootte en de begeleiding. Dit prijskaartje kan een drempel vormen.

    Tijd en Energie: Een Stukje Toewijding

    Naast het geld kost een cursus simpelweg tijd. Er zijn voorbereidingsopdrachten, de trainingsdagen zelf en vaak ook vervolghuiswerk. Het is een actieve investering van je energie, naast je werk en privéleven. Een oppervlakkige deelname levert dan ook weinig op.

    Het Oncomfortabele Groeiproces

    Echte groei gebeurt buiten je comfortzone. Dat betekent dat je tijdens de training situaties ingaat die spannend zijn: voor een groep staan, feedback ontvangen, nieuwe technieken uitproberen die nog niet natuurlijk aanvoelen. Dit ongemak is nuttig, maar niet altijd leuk. Het vraagt lef en een open houding.

    Cursus Presenteren Ervaringen: Wat Zeggen Deelnemers?

    Om een realistisch beeld te krijgen, is het slim om cursus presenteren ervaringen van anderen te lezen. Op platforms zoals Springest (een populair Nederlands platform voor trainingen) of independer.nl vind je vaak eerlijke reviews. Het beeld is meestal gemengd, wat heel normaal is voor persoonlijke ontwikkelingstrajecten.

    De Glow-Up Verhalen

    Veel deelnemers zijn lyrisch. Ze beschrijven hoe een cursus hun carrièrekansen verbeterde, hoe ze eindelijk met rust een verhaal konden vertellen, of hoe ze een belangrijke pitch wonnen dankzij de opgedane skills. Deze reviews benadrukken vaak de kwaliteit van de persoonlijke feedback en het veilige groepsgevoel.

    De Minder Rooskleurige Reviews

    Aan de andere kant lees je soms dat een cursus ‘te basis’ was voor gevorderden, dat de groep te groot was voor individuele aandacht, of dat de trainer niet goed aansloot. Dit onderstreept het belang van een zorgvuldige keuze: één training past niet bij iedereen. Let bij het lezen van reviews vooral op thema’s die voor *jou* belangrijk zijn, zoals praktijkgerichtheid of groepsdynamiek.

    Hoe Kies Je de Beste Cursus Presenteren voor Jou?

    Met het aanbod aan trainingen van aanbieders zoals The Floor is Yours, de Open Universiteit of lokale trainers, wordt kiezen lastig. Deze checklist helpt je om de beste match te vinden:

    • Bepaal je leerdoel: Wil je vooral angst overwinnen, een techniek als storytelling leren, of juist je executive presence versterken?
    • Kies de juiste vorm: Past een intensieve groepstraining bij je, of heb je meer aan privécoaching? Is online een optie, of heb je juist behoefte aan fysieke oefening?
    • Check de praktijkgerichtheid: Hoeveel spreektijd en directe feedback krijg je? Is er veel theorie of ga je vooral doen?
    • Onderzoek de trainer: Wat is zijn/haar achtergrond? Heeft hij ervaring als ex-TEDx-spreker, acteur, of zakelijk presentator? Sluit die expertise aan bij jouw wereld?

    Jouw Leerdoelen als Uitgangspunt

    Begin altijd bij jezelf. Een training voor beginnende ondernemers is fundamenteel anders dan een masterclass voor ervaren managers. Wees specifiek over wat je wilt verbeteren.

    De Juiste Vorm: Online, Groep of 1-op-1?

    Een groepstraining biedt herkenning en divers publiek om voor te oefenen. Privétraining is duurder, maar volledig op maat. Online kan uitstekend zijn voor structuur en techniek, maar biedt minder ervaring met ‘live’ podiumgevoel.

    Waar Let Je Op Bij een Trainer?

    Een goede trainer is een ervaren gids, geen theoreticus. Kijk naar praktijkervaring, referenties en of zijn/haar communicatiestijl je aanspreekt. Een proefles of vrijblijvend intakegesprek is vaak een goede manier om dit te peilen.

    Cursus Presenteren Prijs: Wat Kost Het Echt?

    De prijs voor een cursus presenteren varieert enorm, afhankelijk van duur, intensiteit en aanbieder. Hieronder een realistisch overzicht van wat je kunt verwarden.

    Het Goedkope Segment (ca. €150 – €400)

    Hier vind je korte workshops (halve of hele dag) en online e-learning modules. Ze zijn goed voor een eerste kennismaking met basisprincipes. De begeleiding is vaak minder persoonlijk en er is weinig ruimte voor diepgaande feedback op jouw persoonlijke stijl.

    Het Midden- en Topsegment (ca. €500 – €2000+)

    Voor dit bedrag krijg je vaak meerdaagse trainingen, intensieve trajecten met veel praktijkoefeningen en professionele begeleiding. Denk aan trainingen bij gespecialiseerde instituten. Voor ondernemers is het goed om te weten dat de training vaak BTW-vrij is als het gaat om beroepsopleiding. Let op: het STAP-budget was een tijdelijke regeling voor scholing en is op dit moment niet meer beschikbaar. Informeer altijd naar eventuele andere fiscale mogelijkheden of bedrijfsbudgetten.

    Veelgestelde Vragen (FAQ)

    Is een presentatietraining het geld waard?

    Dat hangt volledig af van je inzet en de kwaliteit van de cursus. Voor de meeste mensen die regelmatig moeten presenteren, is de investering in meer zelfvertrouwen, duidelijkere communicatie en betere overtuigingskracht het meer dan waard. Het kan deuren openen in je carrière.

    Hoe lang duurt het voordat ik resultaat zie?

    Directe inzichten krijg je vaak al in de eerste sessie. Het echte ‘in de vingers’ krijgen en de nieuwe gewoontes automatiseren, vraagt echter oefening in de praktijk. Reken op enkele weken tot maanden van bewust toepassen voor het een tweede natuur wordt.

    Kan ik niet gewoon een boek lezen of online tutorials volgen?

    Zeker, dat is een goed begin. Het unieke van een training is de interactie en de persoonlijke feedback. Een boek kan je geen feedback geven op je lichaamstaal of je helpen een nerveuze stem te kalmeren. Dat live-element is onvervangbaar voor echte groei.

    Wat als ik extreem verlegen of bang ben?

    Juist dan kan een training een veilige stap zijn. Een goede trainer creëert een ondersteunende omgeving waar fouten mogen worden gemaakt. Vermeld je angst bij de intake, zodat de trainer er rekening mee kan houden. Veel trainers zijn hierin gespecialiseerd.

    Hoe vind ik betrouwbare ervaringen over een cursus?

    Kijk verder dan de testimonials op de website van de aanbieder zelf. Zoek op onafhankelijke platforms zoals Springest of vraag de aanbieder om contactgegevens van oud-deelnemers. Een serieuze aanbieder heeft niets te verbergen.

    Concluderend kunnen we zeggen dat de voordelen van een cursus presenteren – meer zelfvertrouwen, structuur en overtuigingskracht – vaak zwaarder wegen dan de nadelen zoals kosten en tijdsinvestering. De sleutel tot succes ligt in het kiezen van een training die naadloos aansluit bij jouw persoonlijke uitdagingen, leerstijl en doelen. Doe goed onderzoek, wees realistisch over het ongemakkelijke groeiproces en ga er dan vol voor. De investering betaalt zich terug in elk gesprek, elke pitch en elk moment waarop je met overtuiging je verhaal kunt doen.

  • Hello world!

    Welcome to WordPress. This is your first post. Edit or delete it, then start writing!